Қазақстан РеспубликасыныңРесей Федерациясындағы Елшілігі

«Қазір барлық күш-жігерді халықаралық қатынастарда үнқатысуды, өзара түсіністікті және сенімді қалпына келтіруге жұмылдыру керек»

Н.Ә Назарбаев, Қазақстан Республикасының Президенті

На главную [RUS]

Экономикалық ынтымақтастық

САУДА-ЭКОНОМИКАЛЫҚ САЛАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚСТАН-РЕСЕЙ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСЫ

Қазақстен мен Ресей арасындағы екітараптық экономикалық ынтымақтастықтың жоғары деңгейі дәстүрлі түрде жалғасып келеді. Ол салалық және аймақаралық ауқымды істерде тамаша көрініс тапқан.

Өзара сауда. ҚР-ның сауда серіктестері арасында РФ өз жетекші рөлін сақтауда (20,4% ҚР сыртқа сауда айналымында, экспорт көлемі бойынша үшінші орында – 9,5%, импорт көлемі бойынша бірінші орында – 36,3%).

2016 ж. сауда саласында төмен көрсеткіштер сақталды, сонымен қатар созылмалы түрге ұласқан сауда дефициті байқалды: тауар айналымы 12,64 млрд долл. құрады, жыл ішінде 16,2% азайды. Экспорт 3,51 млрд долл. құрады (-22,9%), импорт – 9,13 млрд долл. (-13,3%). Сауда теңгерімінің теріс сальдосы 6% немесе 5,62 млрд долл. төмендеді.

Сондай-ақ, 2017 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша, ҚР және РФ арасындағы өзара сауда көрсеткіштері елеулі өсім көрсетуде: тауар айналымы 3,49 млрд долл. құрады, қаңтар-наурыз 2016 ж. кезеңімен салыстарғанда 39,9%-ға өсті. Экспорт 1,06 млрд. доллар құрайды (36,4% өсті), импорт - 2,43 млрл долл. (41,5% өсті). Сауда теңгерімінің теріс сальдосы 1,36 млрд долл. құрды (қаңтар-наурыз 2016 ж. – 0,94 млрд долл.).

Өзара инвестициялар. Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясына құйған тікелей инвестицияларының жалпы мөлшері 3,23 млрд долл. құрайды, сонын ішінде 2016 ж. – 667 млн долл., Қазақстан Республикасына тартылған ресейлік инвестициялар – 10,5 млрд долл., соның ішінде 2016 ж. – 867,4 млн долл.

ҚР Ресейлік капиталдың қатысуымен  7 мыңнан астам кәсіпорын тіркелген.

ҚР және РФ арасындағы ынтымақтастық бойынша Үкіметаралық комиссия (18-ші отырыс 2016 жылдың ақпанның 16 Мәскеу қаласында өткізілді) мен оның кіші комиссияларының отырыстары жүйелі түрде өтеді. Кіші комиссиялар банкаралық және инвестициялық ынтымақтастық бойынша, көлiк ынтымақтастық бойынша, өлке аралық және шекараға шектес ынтымақтастық бойынша, әскери-техникалық ынтымақтастық бойынша, отын-энергетикалық кешен төңiрегiдегi ынтымақтастық бойынша, ғылымдар және жаңа технологиялар саласында ынтымақтастық бойынша жұмыс істейді.

Сонымен бірге, 2016-2018 жж. бірлескен іс-қимылдар жобасы, 2020 ж. дейінгі ҚР және РФ Үкіметтері арасында ұзақмерзімді экономикалық ынтымақтастық бағдарламасы қабылданған және жүзеге асырылуда.

Өңіраралық және шекаралық ынтымақтастық. Екіжақты қатынастарының қарқынды дамуына өңіраралық және шекаралық ынтымақтастық зор әсер етуде. Екі мемлекет өңірлері арасында 200-ден астам шарттар мен келісімдер жасалып, сонымен қатар  2012-2017 жж. ҚР және РФ арасындағы Өңіраралық және шекаралық ынтымақтастық бағдарламасы қабылданған.

Іскер топтар мен жергілікті әкімшіліктер делегациялары сапарларының белсенді алмасуы жүзеге асырылуда. Ел басшылары қатысуымен әр жыл сайын өтетін Өңіраралық ынтымақтастық форумының алар орны ерекше.

2016 жылғы 4 қазанада Астана қаласында «Еуразиялық кеністігіндегі көлік-логистикалық әлеуеттің дамуы» тақырыбына арналған XIII Өңіраралық ынтымақтастық форумы (одан әрі – XIII Форум) өтті. XIII Форум шеңберінде қазақстандық-ресейлік бизнес-форум, «Сауда-экономикалық ынтымақтастықтың дамуы. Кедергілер мен оларды жеңу жолдары» тақырыбына арналған қазақстандық-ресейлік Іскерлік кеңесінің отырысы, «Қазіргі заманда жастар саясатын қалыптастыру және жүзеге асыру ерекшеліктері» атты жастардың өзекті мәселелерііне арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциялары өткізіліп, «В2В» байланыстар биржасы, сонымен бірқатар екі жақты құжаттарға қол қойылды.

2016 жылғы 29 тамызында Челябинск қаласында (РФ) өңіраралық және шекаралық ынтымақтастық жөніндегі кіші комиссияның 16-шы отырысы өтті.

Тұтас алғанда ҚР облыстық әкімдіктері делегациялары мен РФ субъектілері әкімшіліктерінің, әсіресе шекаралас аймақтардың екіжақты сапарларының жоғары қарқындылығы сақталған.  

Негізгі салалардағы ынтымақтастық.

Отын-энергетикалық кешені: ресейлік кәсіпорындар қазақстандық кен орындарын игеруге белсене қатысуда. «Хвалынское», «Имашевское», «Центральное» және «Құрманғазы» трансшекаралық кен орындардағы бірлескен жобаларды жүзеге асыру үшін дайындық жалғасуда.

Үшінші елдерге бағытталған мұнай тасымалдауы өзара тиімді тәсілдеме негізінде жүзеге асыруда.

Көмір өнеркәсібі саласында 2016-2020жж. Көмірді өндіру және тұтыну жөніндегі бірлескен индикативтік болжамның  келісімі ең маңызды жетістік саналады.

2016 жылғы 11 ақпанда Мәскеу қаласында энергетика жөніндегі кіші комиссияның отырысы өтті.

Ғарышты меңгеру мен «Байқоңыр» кешенін бірге пайдалану салаларында ынтымақтастық бағытында берік байланыс сақталған.

2016 жылғы 8 шілдеде Мәскеу қаласында «Байқоңыр» кешені жөніндегі Үкіметаралық комиссияның 4-ші отырысы өтті. Отырыс шеңберінде Бәйтерек жобасын жүзеге асыру жөніндегі бірлескен іс-қимыл жоспары және тиісті Хаттама қабылданды.

2016-2025 жж. «Байқоңыр» кешенін бірлесіп пайдалану туралы Жол картасын іске асыру, сондай-ақ «Байқоңыр» кешеніндегі ынтымақтастық тұжырымдамасы (2016 жылы 26 желтоқсанда Санкт-Петербург қаласында қол қойылған) жөнінде жұмыс жүргізілуде.

Атом энергетикасын бейбіт бағытта қолдану саласындағы ынтымақтастық өзара мүдде мен келісім негізінде дами түскен.

Көлік саласындағы екіжақты ынтымақтастық дәйекті түрде дамуда. 2017 жылғы 19-20 сәуірде Мәскеу қаласында Көлік жөніндегі кіші комиссияның 12-ші отырысы өтті.

XIII Форум шеңберінде «Еуропа – Батыс Қытай» Халықаралық көлік бағытының жол инфрақұрылымын қалыптастыру жөніндегі өзара әрекет туралы келісімге қол қойылған. Келісімде халықаралық автомобиль желісін кезең-кезеңмен қалыптастыру қарастырылған.

Өнеркәсіптік ынтымақтастық ең маңызды ынтымақтастық бағытының бірі саналады. ҚР аумағында бірлескен ірі инвестициялық жобаларды іске асыру жалғасуда: Өскемен қаласындағы «АЗИЯ АВТО Казахстан» компаниясының автоқұрастыру зауыттың құрылысы, «Vector» комбайн өндірісі, «Еврохим» компаниясының фосфор тынайтқыштарын өндіру бойынша кешенінің құрылысы жоспарланған.

Экология және өзендерді қорғау мәселелері бойынша екіжақты ынтымақтастық белсенді дамуда.

2016 жылғы 5-7 қазанда Горно-Алтайск қаласында (РФ) Трансшекаралық су объектілерін пайдалану және қорғау жөніндегі VI (XXIV) бірлескен комиссияның отырысы өтті.

XIII Форум шеңберінде Жайық (Орал) өзеннің экожүйесін қорғау жөніндегі үкіметаралық келісімге қол қойылған.

Қаржы және банкаралық саласындағы ынтымақтастық: қаржы реттеушілер арасындағы валюталық реттеу, ақша-кредит саясаты, төлем жүйесі және т.б. туралы белсенді өзара әрекеттесу жалғасуда. Сонымен 2017 жылғы 24-25 мамырда Астрахань қаласында, ЕурАзЭҚ, ТМД және т.б. шеңберінде банк саласындағы ынтымақтастық жөніндегі Кіші комиссияның отырысы өтті.

Әскери-техникалық ынтымақтастықты нығайту үшін тиісті шаралар жүзеге асырылуда. 2017-2019 жылдарға арналған Қазақстан мен Ресей арасындағы әскери-техникалық ынтымақтастық саласындағы бірлескен жұмыстардың бағдарламасына қол жеткізілді. 2016 жылғы 27 маусым - 1 шілде 2016 аралығында Ростов-на-Дону қаласында әскери-техникалық ынтымақтастық жөніндегі шағын комиссияның кездесуі өткізілді.

Интеграциялық өзара іс-қимыл. Ынтымақтастықтың көптеген салалары Еуразиялық экономикалық одақтың көпжақты интеграциялық форматқа сай тиімді орайластырылуда.

2016 жылдың ішінде интеграциялық құрамдастың күшеюі белгіленген. Еуразиялық экономикалық қоғамдастықтың жаңа Кеден Кодексі қабылданды (2016 ж. 26 желтоқсан, Санкт-Петербург қаласы). Дәрі-дәрмек және медициналық өнімдер бірыңғай  нарығын құру бойынша жұмыстар аяқталды.

2017 жылдан (6 мамыр) бастап, дәрілік өнімдер мен медициналық бұйымдардың ортақ нарығын іске қосу бойынша тиісті жұмыстары аяқталды.

Болашақта Еуразиялық кеңістікте бизнесті дамыту үшін қолайлы жағдай жасау бойынша іс-шаралар жалғастырылады.

Тараптар Еуразиялық экономикалық одақтың жаңа Кеден кодексін ратификациялау және Кеме қатынасы жөніндегі Келісіміне қол қою бойынша өзара жұмыстарды ары қарай қаузайтын болады.

Мемлекеттік органдар

Пайдалы сілтемелер